Water geven lijkt een vanzelfsprekende klus — slang pakken en gieten maar. In werkelijkheid schuilen er in het zomerse gieten een paar veelgemaakte fouten die leiden tot schimmelziekten, scheurende vruchten of gewoon zinloos waterverbruik. Wie het gieten onder de knie heeft, heeft een moestuin die de zomer moeiteloos doorkomt.
Wanneer water geven
Het beste moment om in de zomer water te geven is vroeg in de ochtend, idealiter tussen 5 en 8 uur. De grond is dan nog koel van de nacht, het water verdampt niet en de planten hebben de hele dag om het vocht op te nemen. Komt de ochtend niet uit, geef dan water in de late namiddag, na 18 uur.
Geef nooit water midden op de dag, in de volle zon. Het water verdampt vrijwel meteen aan het oppervlak en bereikt de wortels nauwelijks. Bovendien kunnen waterdruppels op de bladeren in fel zonlicht als lensjes werken en bladverbranding veroorzaken.
Hoeveel water geven
Het basisprincipe is eenvoudig: minder vaak, maar flink. Een oppervlakkig scheutje maakt alleen de bovenste centimeters grond nat en moedigt de wortels aan om vlak onder het oppervlak op zoek te gaan naar vocht, in plaats van de diepte in te groeien. Een grondige gietbeurt — die het water 15 tot 20 cm diep brengt — bevordert diepe beworteling en maakt de planten veel beter bestand tegen droogte.
Als richtlijn voor groenten: 20 tot 30 liter per vierkante meter per gietbeurt. Bij warm weer geef je om de dag water; op echt snikhete dagen elke dag. Bladgroenten (sla, spinazie) hebben vaker water nodig; wortelgroenten (wortels, peterselie) juist minder.
Hoe water geven
Bij de voet, niet over het blad
Giet altijd bij de voet van de plant, ter hoogte van de wortels. Natte bladeren zijn een broedplaats voor schimmelziekten — de aardappelziekte (phytophthora) bij tomaten, echte meeldauw bij komkommers. Gebruik je een broeskop of spuitpistool, stel die dan zo af dat het water op de grond valt en niet op het gewas.
Mulchen
Mulch is in de zomer de beste bondgenoot van de tuinier. Een laag van 5 tot 10 cm stro, grasmaaisel, boomschors of compost rond de planten vermindert de verdamping met 50 tot 70 procent. Mulch onderdrukt bovendien onkruid en levert bij het verteren voedingsstoffen. Breng de laag altijd aan ná een flinke gietbeurt, zodat het vocht eronder gevangen blijft.
Druppelirrigatie
Investeren in druppelirrigatie betaalt zichzelf terug. Leg druppelslangen of druppelaars langs de rijen en sluit ze aan op een kraan met een timer. Het water komt rechtstreeks bij de wortels, er verdampt vrijwel niets en je kunt zelfs tijdens de vakantie regelmatig blijven gieten. De investering verdient zich meestal al in het eerste seizoen terug, dankzij de waterbesparing en een betere oogst.
Wat elk gewas nodig heeft
Tomaten
Geef regelmatig en gelijkmatig water. De afwisseling van droogte en te veel water zorgt voor gescheurde vruchten en neusrot. Geef idealiter om de dag water, bij grote hitte dagelijks. Altijd bij de voet. Zodra de vruchten rijpen, mag je iets minder gieten: de tomaten worden er smaakvoller van. Lees meer over het kweken van de tomaat.
Komkommers en courgettes
Komkommerachtigen hebben grote bladeren en verdampen veel vocht. Het zijn de grootste dorstlijders van de moestuin. Geef in de zomer elke dag water, bij grote hitte zelfs twee keer per dag. Watertekort maakt komkommers bitter. Ook courgettes hebben een regelmatige aanvoer nodig om te blijven produceren.
Sla en bladgroenten
Regelmatig en met mate gieten. Sla wortelt ondiep en schiet snel door zodra het vocht ontbreekt. Overweeg bij hitte om de sla te beschermen met schaduwdoek of haar in de halfschaduw te telen.
Wortels en wortelgroenten
Houd de grond na de kieming gelijkmatig vochtig; daarna kun je minder vaak gieten. Te veel water laat de wortels scheuren en rotten. Eenmaal goed ontwikkeld zijn wortels behoorlijk droogtetolerant.
Fruitbomen
Volwassen bomen hebben dankzij hun diepe wortelstelsel doorgaans geen extra water nodig. Jonge bomen (jonger dan 3 jaar) en bomen in droge periodes vragen wekelijks 30 tot 50 liter water. Giet het water in een ondiepe geul rond de stam, niet rechtstreeks tegen de stam aan.
Water besparen
Regenwater is ideaal voor de tuin: het is zacht, heeft de juiste temperatuur en is gratis. Een regenton of watertank van 500 tot 1.000 liter verdient zich in één seizoen terug. Zet hem onder een regenpijp en sluit er een slang of pompje op aan.
Goed zomers water geven is een vaardigheid die met de jaren komt. Kijk naar je planten: zij vertellen je wanneer ze dorst hebben. Slap hangend blad op het heetst van de middag is normaal; zijn de bladeren de volgende ochtend nog niet hersteld, dan is dat hét teken dat je moet gieten.
Wil je meer weten? Lees dan ook ons artikel over hoe je de tuin goed water geeft en over water geven tijdens een hittegolf.